HSEnse Nedir? İSG’de Yapay Zekâ Destekli Karar Desteği
HSEnse, Ege Techno tarafından geliştirilen Techno Sphere platformuna entegre, yapay zekâ tabanlı bir iş sağlığı ve güvenliği (İSG) karar destek asistanıdır. İSG profesyonellerinin karmaşık veri setlerini analiz etmelerine, mevzuat gerekliliklerini yorumlamalarına ve operasyonel riskleri proaktif olarak yönetmelerine yardımcı olur. Bu asistan, soruları yanıtlayarak, belgeleri analiz ederek ve potansiyel tehlikeler hakkında öngörüler sunarak karar alma süreçlerini destekler.
İSG Karar Destek Asistanının Temel Tanımı
Techno Sphere bütünleşik İSG yönetim platformunun parçası olan hsense, İSG yöneticileri ve saha uzmanları için bir bilgi ve analiz aracıdır. Sistem, mevcut verileri organize eder ve bu verilerden anlamlı sonuçlar çıkararak gelecekteki olası risklere karşı hazırlık sağlar. Tanımlı ve güvenilir bir bilgi havuzundan beslenir.
Asistanın bilgi tabanı Türk İSG mevzuatı, Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) standartları, Avrupa Birliği direktifleri (EU-OSHA) ve Dünya Sağlık Örgütü (WHO) kaynaklarını içerir. Bu yapı, asistanın yanıt ve önerilerinin güncel, tutarlı ve doğrulanabilir olmasını sağlar. İş güvenliğinde yapay zekâ kullanımı, böylece spekülatif tahminler yerine kanıta dayalı bir karar destek mekanizması oluşturur.
HSEnse Nasıl Çalışır? Yapay Zekâ Mimarisi ve Fonksiyonel İşleyişi
HSEnse, iki temel yapay zekâ teknolojisine dayanır: Makine Öğrenmesi (Machine Learning – ML) ve Doğal Dil İşleme (Natural Language Processing – NLP). Bu teknolojiler, sistemin yapılandırılmış (tablolar, formlar) ve yapılandırılmamış (metinler, raporlar, saha fotoğrafları) verileri anlamasını ve işlemesini sağlar.
Makine Öğrenmesi ve Doğal Dil İşleme ile Veri Analizi
Doğal Dil İşleme, kullanıcının sorularını veya sisteme yüklediği metin tabanlı dokümanları (risk değerlendirmesi, olay raporu) insan diline yakın şekilde anlamasını sağlar. Kullanıcı, “Yüksekte çalışma için hangi kontrol önlemleri gereklidir?” gibi bir soruyu sisteme yöneltebilir. NLP motoru bu soruyu analiz eder, anahtar kavramları belirler ve ilgili bilgi kaynaklarında arama yapar.
Makine Öğrenmesi, Techno Sphere platformunda biriken verilerdeki desenleri ve ilişkileri tespit eder. Örneğin, belirli bir ekipmanla ilgili ramak kala bildirimlerinin arttığını veya belirli bir lokasyonda benzer kazaların tekrarlandığını saptayabilir. Bu öngörücü analiz yeteneği, İSG profesyonellerinin reaktif önlemlerden proaktif stratejilere geçmesini sağlar. Techno Sphere’in ortak veri mimarisi sayesinde, bir modülde (Gözlem ve Denetimler) girilen bilgi, diğer modüllerdeki (Risk Yönetimi, Olay Araştırma) analizler için kullanılır.
Güvenilir Kaynaklardan Beslenen Bilgi İşleme
Yapay zekâ sistemlerinin güvenilirliği, veri kaynaklarının kalitesine bağlıdır. HSEnse, internetteki genel bilgiler yerine, tanımlanmış ve doğrulanmış kaynaklardan oluşan bir bilgi evreninde çalışır:
- Ulusal Mevzuat: 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve ilgili yönetmelikler.
- Uluslararası Standartlar: ILO sözleşmeleri ve tavsiye kararları.
- Avrupa Birliği Direktifleri: EU-OSHA tarafından yayınlanan çerçeve ve özel direktifler.
- İyi Uygulama Rehberleri: UK HSE gibi öncü kurumların yayınladığı sektörel rehberler ve uygulama kılavuzları.
Bu yaklaşım, asistanın sunduğu bilgi ve önerilerin yasal ve teknik dayanağını güçlendirir. Kullanıcı, aldığı bir önerinin hangi yönetmelik maddesine veya uluslararası standarda dayandığını sorgulayarak şeffaf ve izlenebilir bir süreç elde eder.
İSG Süreçlerinde HSEnse’in Rolü: Öngörücü Analiz ve Risk Yönetimi
İSG karar destek asistanı, günlük İSG operasyonlarında pratik bir rol üstlenir. Saha gözlemlerinden olay araştırmalarına kadar İSG profesyonellerine zaman kazandırır ve analiz derinliği sunar.
Saha Gözlemi ve Olay Araştırmada Akıllı Destek
Saha denetiminde çekilen bir fotoğraf sisteme yüklendiğinde, görüntü işleme ile analiz edilir. Asistan, fotoğraftaki potansiyel tehlikeleri (uygun olmayan iskele kurulumu, eksik kişisel koruyucu donanım, engellenmiş acil çıkış yolu) tespit ederek ön analiz sunar. Bu, denetçinin gözden kaçırabileceği detayları yakalamasına yardımcı olur.
Bir iş kazası veya ramak kala sonrası, olay araştırma sürecini hızlandırır. Mevcut olay raporunu, ilgili risk değerlendirmelerini, çalışanların eğitim kayıtlarını ve benzer geçmiş olay verilerini analiz ederek potansiyel kök nedenler hakkında hipotezler oluşturur. Bu, araştırma ekibinin daha odaklı ve verimli çalışmasını sağlar.
Risk Değerlendirme ve Kontrol Önlemleri İçin Yapay Zekâ Önerileri
Yeni bir faaliyet için risk değerlendirmesi yapılırken, İSG uzmanı faaliyetin tanımını sisteme girer. Asistan, bu faaliyete ilişkin mevzuat gerekliliklerini, endüstri standartlarını ve kurumun veri tabanındaki benzer iş tecrübelerini tarayarak potansiyel tehlikeleri listeler. Ayrıca bu tehlikeler için hiyerarşik kontrol önlemleri (eliminasyon, ikame, mühendislik kontrolleri, idari kontroller, KKD) önerir.
Örneğin, kapalı alanda kaynak işlemi için dijital iş izin sistemi üzerinden talep oluşturulduğunda, asistan işin doğasından kaynaklanan riskleri (zehirli gaz, patlama, oksijen azlığı) otomatik olarak listeler ve havalandırma, gaz ölçümü gibi kritik kontrol adımlarını hatırlatır. Ancak bu öneriler tavsiye niteliğindedir. Riskin nihai seviyesini belirlemek ve kontrol önlemlerinin yeterliliğini onaylamak, her zaman yetkilendirilmiş insan kullanıcının sorumluluğundadır.
Neden HSEnse? Ege Techno’nun İSG Deneyimi ve Güvenilir Yaklaşımı
Bir yapay zekâ asistanının etkinliği, teknolojik altyapısı kadar onu geliştiren ekibin alan uzmanlığına da bağlıdır. Ege Techno, teknoloji ve saha deneyimini birleştirir.
20 Yılı Aşan Saha Deneyimi ve Ar-Ge Destekli Gelişim
Ege Techno, Ege Consulting’in yüksek riskli sektörlerde 20 yılı aşan ulusal ve uluslararası saha İSG deneyimini temel alarak 2021’de kurulmuştur. Bu saha bilgisi, yazılım geliştirme süreçlerinin merkezindedir ve araçların gerçek dünya problemlerine çözüm üretmesini sağlar. Techno Report ve Techno Train modüllerinin Sırbistan, Kuzey Makedonya ve Türkiye’deki büyük endüstriyel ve inşaat projelerinde ticari olarak kullanılması bu yaklaşımı kanıtlar.
Kritik faaliyetlerin dijital kontrolüne yönelik Ar-Ge projesi, 2023’te Pamukkale Teknokent ve KOSGEB tarafından desteklenmiştir. Bu destek, geliştirme süreçlerinin akademik ve teknolojik temellere dayandığını gösterir.
Verileri tablo olarak göster
| Dönem | Açıklama |
|---|---|
| 2000’ler – 2020’ler | Ege Consulting ile yüksek riskli sektörlerde 20 yılı aşan saha İSG deneyimi birikimi |
| 2021 | Ege Techno’nun kuruluşu ve İSG yazılımı geliştirme faaliyetlerinin başlaması |
| 2023 | Ar-Ge projesinin Pamukkale Teknokent ve KOSGEB tarafından kabul edilmesi |
| 2026 | Techno Sphere bütünleşik platformunun tam devreye alınma hedefi |
Şeffaf ve Etik Yapay Zekâ Kullanımı: İnsan Kontrolü İlkesi
Yapay zekânın İSG gibi kritik bir alanda kullanımı şeffaflık ve etik ilkeler gerektirir. Ege Techno, yapay zekânın bir araç olduğu ve nihai sorumluluğun insanda kaldığı “insan kontrolü” (human-in-the-loop) ilkesini benimser.
Bu teknoloji, işverenin, yöneticinin veya İSG profesyonelinin yasal sorumluluğunu devralmaz ve tek başına kullanımı mevzuata tam uyum veya kazasızlık garantisi vermez. HSEnse asistanı, uzmanların daha bilgili ve hızlı kararlar almasına yardımcı olur.
| Süreç Adımı | HSEnse’in Rolü (Destek ve Öneri) | Yetkili Kullanıcının Rolü (Nihai Karar) |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirme | Potansiyel tehlikeleri listeler, kontrol önlemleri önerir. | Riskin seviyesini kesinleştirir, önlemlerin uygunluğunu onaylar. |
| İş İzni Yönetimi | Gerekli kontrolleri ve dokümanları hatırlatır. | İş iznini onaylar veya reddeder. |
| Olay Araştırma | Veri analizi yapar, olası kök nedenler hakkında hipotezler sunar. | Kök nedeni belirler ve nihai raporu onaylar. |
| Aksiyon Yönetimi | Aksiyonların takibini yapar, gecikmeleri bildirir. | Aksiyonun tamamlandığını ve etkinliğini doğrular, aksiyonu kapatır. |
HSEnse ile İSG Yönetiminde Dijital Dönüşümün Avantajları
Yapay zekâ destekli bir karar asistanının İSG süreçlerine entegrasyonu, verimlilik ve kurumsal standardizasyon gibi faydalar sağlar. Bu, reaktif güvenlik kültüründen proaktif ve öngörücü bir kültüre geçişi destekler.
Verimlilik ve Doğrulukta Artış
İSG profesyonelleri zamanlarının önemli bir kısmını veri toplama, rapor hazırlama ve mevzuat araştırma gibi manuel görevlere ayırır. Yapay zekâ asistanı bu süreçleri otomatize ederek uzmanların analiz ve strateji geliştirmeye odaklanmasını sağlar. Örneğin, aylık İSG performans raporlarını saniyeler içinde oluşturur veya bir mevzuat değişikliğinin hangi prosedürleri etkilediğini anında belirler. Bu, zamandan tasarruf sağlar ve manuel veri girişi hatalarını azaltır.
Kurumsal İSG Standardizasyonu ve Sürekli İyileştirme
Çok tesisli veya geniş coğrafyalara yayılmış kuruluşlarda İSG standardizasyonunu sağlamak zordur. Techno Sphere ve entegre asistanı, tüm lokasyonlarda aynı risk değerlendirme metodolojisinin, olay raporlama formatının ve performans göstergelerinin kullanılmasını teşvik eder. Bu, tesisler arası karşılaştırmalı analiz yapmayı ve iyi uygulamaları kurum geneline yaymayı kolaylaştırır.
Sistem, verileri sürekli analiz ederek kurumsal eğilimleri ortaya çıkarır. Belirli bir tehlike türünün artışta olup olmadığını veya alınan bir önlemin kaza oranlarını düşürüp düşürmediğini objektif verilerle gösterir. Bu geri bildirim döngüsü, İSG’de dijital dönüşümün temelini oluşturan sürekli iyileştirme (PDCA) döngüsünü destekler.
HSEnse ve Techno Sphere ile İSG’nizi Geleceğe Taşıyın
Yüksek riskli sektörlerde İSG yönetimi, veri odaklı ve proaktif bir yaklaşım gerektirir. Techno Sphere platformu ve akıllı asistanı, kuruluşların İSG süreçlerini dijitalleştirerek daha güvenli, verimli bir çalışma ortamı oluşturmalarına yardımcı olur.
Ege Techno’nun fiyatlandırma modeli, kullanıcı başına lisanslama yerine tesis sayısı ve çalışan aralığına dayalı yıllık aboneliktir ve ayrı kurulum veya devreye alma bedeli içermez. Kuruluşunuzun ihtiyaçlarına özel çözümler için bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sonuç
İş sağlığı ve güvenliğinde yapay zekâ kullanımı, operasyonel verimliliği ve güvenliği artıran erişilebilir bir araçtır. Doğru teknoloji ortağını seçmek ve yapay zekânın rolünü doğru konumlandırmak önemlidir. Karar destek asistanı, İSG profesyonelinin yerini almaz; onun yeteneklerini güçlendirir, analiz kapasitesini artırır ve stratejik düşünmesini sağlar. Sistem seçerken veri kaynaklarının şeffaflığı ve insan kontrolü ilkesine bağlılık, kritik değerlendirme kriterleridir. İSG süreçlerinizi bir sonraki seviyeye taşımak için Ege Techno çözümlerini inceleyebilirsiniz. Kuruluşunuza Özel Teklif Alın.
Sık Sorulan Sorular
HSEnse’in İSG mevzuatı yorumları hangi kaynaklara dayanıyor?
Hsense, cevaplarını oluştururken yalnızca güncel Türk İSG mevzuatını değil, aynı zamanda uluslararası kabul görmüş HSE (UK), ILO, EU-OSHA ve WHO gibi güvenilir otoritelerin standartlarını da temel alır. Ege Techno’nun uzman ekibi, bu kaynaklardaki değişiklikleri sürekli takip ederek yapay zekâ modelinin bilgi tabanını periyodik olarak günceller ve doğruluğunu denetler.
Yapay zekâ asistanı bir iş iznini veya risk değerlendirmesini tek başına onaylayabilir mi?
Hayır, kesinlikle onaylayamaz. HSEnse, ‘insan kontrolü’ ilkesiyle çalışır; yani sadece karar desteği ve öneri sunar. Bir iş izninin nihai onayı, risk seviyesinin kesinleştirilmesi veya bir aksiyonun kapatılması gibi yasal sorumluluk gerektiren tüm kararlar, sistemde yetkilendirilmiş İSG profesyoneli veya yönetici tarafından verilir.
Saha fotoğrafı üzerinden risk analizi yaparken HSEnse ne tür tehlikeleri tanıyabilir?
HSEnse, görsel işleme yetenekleriyle bir saha fotoğrafındaki yüksekte güvensiz çalışma, kapalı alan giriş hazırlığı, kişisel koruyucu donanım (KKD) eksikliği veya uygunsuz iskele kurulumu gibi yaygın tehlikeleri tanımlayabilir. Asistan, tespit ettiği uygunsuzlukları ilgili mevzuat maddesi veya en iyi uygulama standardı ile ilişkilendirerek İSG uzmanına bir ön değerlendirme sunar.
Bu yapay zekâ asistanının arkasındaki İSG uzmanlığı nereden geliyor?
HSEnse’in geliştirme süreci, Ege Consulting’in yüksek riskli sektörlerde 20 yılı aşan saha İSG deneyimini temel alır. Bu pratik bilgi birikimi, Ege Techno’nun yazılım yetkinliğiyle birleştirilmiş ve proje, 2023 yılında Pamukkale Teknokent ile KOSGEB tarafından Ar-Ge projesi olarak desteklenmeye uygun bulunmuştur.
Techno Sphere ve HSEnse lisanslama modeli kullanıcı sayısına mı bağlı?
Hayır, fiyatlandırma kullanıcı başına değildir. Ege Techno, tesis sayısı ve toplam çalışan aralığını temel alan yıllık abonelik modeli sunar; bu sayede tüm çalışanların sisteme katılımı teşvik edilir. Ayrıca, standart kurulum, devreye alma veya bakım için ek bir bedel öngörülmez.
